آزمایش خمش تیر (سه یا چهار نقطهای)
الف) قاب با ظرفیت بارگذاری ۲۵۰۰ کیلونیوتن
برای تیرهای با طول حداقل ۵۰۰ میلیمتر تا حداکثر ۲۶۰۰ میلیمتر.
این دستگاه در سال ۱۳۷۳ با پیشنهاد دانشجوی ارشد سازه، محمدرضا جواهری تفتی، با حمایت استاد راهنمای ایشان جناب آقای دکتر محمدمهدی سعادتپور و در زمان ریاست آقای دکتر ازهری بهعنوان رئیس دانشکده و راهنمایی اساتید محترم دانشکده عمران و همچنین همراهیهای کارشناس وقت آزمایشگاه، آقای مهندس ابراهیم حسنپور کازرونی، طراحی و ساخته شد. این سیستم قابلیت بارگذاری مونوتونیک تا حد ۲۵۰۰ کیلونیوتن را دارا است.
در سال ۱۳۸۱ توسط دانشجوی ارشد سازه، محمدرضا کامرانیان، با حمایت استاد راهنمای ایشان جناب آقای دکتر مومنی و در زمان ریاست آقای دکتر مستوفینژاد بهعنوان رئیس دانشکده و با کمکهای شایان کارشناس وقت آزمایشگاه، آقای مهندس بهنام ابراهیمی، اتوماسیون شد (شکل ۱-۱).
در سال ۱۳۸۵، دانشجوی دکترای سازه، فرهنگ فرحید، که در اتوماسیونیشدن دستگاه تلاش فراوان نمود، بارگذاری نمونههای آزمایشگاهی رساله خود با عنوان «بررسی امکان افزایش شکلپذیری و بازتوزیع لنگر در تیرهای سراسری قابهای بتن مسلح تقویتشده با ورقهای کامپوزیت CFRP» را به استاد راهنمایی آقای دکتر مستوفینژاد با این دستگاه انجام داد (شکل ۱-۲).
در سال ۱۳۸۶، دانشجوی دکترای سازه، محمدرضا افتخار، که در رفع عیب دستگاه تلاش فراوان نمود، بارگذاری نمونههای آزمایشگاهی رساله خود با عنوان «اثرات آرایش آرماتورهای خمشی و تسلیح خارجی روی جداشدگی ورقهای تقویتی در تیرهای بتن آرمه تقویتشده با صفحات CFRP» را به استاد راهنمایی آقای دکتر مستوفینژاد با این دستگاه انجام داد (شکل ۱-۳).
در طی سالهای استفاده از دستگاه، بهمرور زمان اشکالاتی در آن ایجاد شد. از این اشکالات میتوان به تغییر ناگهانی سرعت بارگذاری و حتی جهت آن، عدم ثبت نتایج از یک مرحله بارگذاری به بعد، و اشکالات فنی وسایل اندازهگیری بهویژه جابجاییسنجها اشاره کرد. همچنین برخی اشکالات نرمافزاری سیستم تا آخرین روزهای کاربری به قوت خود باقی بود.
بنا به دلایل گفتهشده، تصمیم به بهسازی وضع موجود توسط دانشجوی دکترای سازه، سید بهزاد طلاییطبا، با حمایتهای استاد راهنمای ایشان جناب آقای دکتر مستوفینژاد و در زمان ریاست جناب آقای دکتر صفوی بهعنوان رئیس دانشکده گرفته شد. این بهسازی توسط ایشان نهایتاً در مرداد ۱۳۸۸ به سمت بازسازی جک پیش رفت. این فرآیند در حدود ۹ ماه و با کمکهای بیوقفه کارشناس قدیم آزمایشگاه، آقای مهندس بهنام ابراهیمی، و به دلیل جدا شدن دو آزمایشگاه سازه از بتن، کارشناس جدید آزمایشگاه، آقای مهندس احسان براتی، به طول انجامید (تا اردیبهشت ۱۳۸۹). قدمهای اساسی زیر برداشته شد:
-
جابجایی جک از محل قدیمی (به دلیل توأم بودن آزمایشگاه بتن، مصالح و سازه) و حمل آن به بیرون.
-
تهیه نقشه تأسیسات کف آزمایشگاه از دفتر فنی دانشگاه.
-
حفاری کف آزمایشگاه برای ریختن کف قوی برای هر دو قاب بهطور مجزا (تصویر ۱-۴-الف).
-
آرماتوربندی و بتنریزی کف صلب هم برای قاب ۲۵۰۰ کیلونیوتنی و هم برای زیرسازی قاب ۵۰۰ کیلونیوتنی (تصویر ۱-۴-ب).
-
برنامهنویسی اتوماسیون جک و تغییرات ساختاری از نظر سختافزاری و لوازم اندازهگیری.
-
ساخت و نصب جرثقیل سقفی و درپوشگذاری کانالهای تأسیساتی و همچنین نازککاری آزمایشگاه (تصویر ۱-۵-الف).
-
حمل و نصب جک ۲۵۰۰ کیلونیوتنی در محل جدید (در آزمایشگاه سازه فعلی که در روند این فرآیند از آزمایشگاه بتن و مصالح جدا شد) و کالیبره کردن سیستمهای اندازهگیری (تصویر ۱-۵-ب).
لازم به ذکر است در این بازه زمانی، قاب ۵۰۰ کیلونیوتن در محل نصب نگردید و فقط کف صلب زیر آن اجرا شد.
با طی این روند، سیستم اعمال بار موجود قابلیتهای بسیار ارزشمندی برای اعمال بار و ثبت نتایج پیدا نمود. در این قاب، برای اعمال بارهای مونوتونیک، دو جک با ظرفیتهای ۱۰۰۰ kN و ۲۵۰۰ kN وجود دارد. قاب بارگذاری بر روی کف قوی قرار گرفته و دستگاه قابلیت اعمال بار بهصورت نیرو و تغییر مکان و ثبت نتایج با دقت بسیار زیاد را دارا است.
کنترل عملکرد دستگاه توسط نرمافزار Lab-View انجام میگیرد. در این نرمافزار، جابهجایی جک هیدرولیکی به دو صورت دستی و اتوماتیک قابل تنظیم است. دستگاه قابلیت نصب ۸ عدد کرنشسنج، ۴ عدد نیروسنج و ۸ عدد جابهجاییسنج خارجی را دارا میباشد که اطلاعات حاصل از آنها در حالت اتوماتیک توسط نرمافزار ثبت میگردد (شکل ۱-۶).
ب) قاب با ظرفیت ۶۰۰ کیلونیوتن
برای تیرهای با طول حداقل ۵۰۰ میلیمتر تا حداکثر ۲۶۰۰ میلیمتر.
این قاب توسط دانشجوی ارشد سازه، مهران عاملی، در سال ۱۳۷۰ به استاد راهنمایی جناب آقای دکتر سعادتپور و در زمان ریاست جناب آقای دکتر ذوالنوار بهعنوان رئیس دانشکده، جهت انجام تست رفتار سازههای مصالح بنایی طراحی و ساخته شد. در این قاب امکان نصب جک قائم و افقی پیشبینی شده است. حداکثر نیروی اعمالی توسط جک قائم ۵۰۰ کیلونیوتن و کورس خروجی آن ۴۵۰ میلیمتر میباشد.
این قاب در سال ۱۳۸۸ توسط دانشجوی دکترای سازه، سید بهزاد طلاییطبا، جهت تغییرات اساسی در قسمت اتوماسیونی دستگاه و اجرای کف صلب در محل نصب قاب به کارگاه پیشرو صنعت منتقل شد. در سال ۱۳۹۲ و در اواخر سال، توسط دانشجوی دکترای سازه، علیرضا اخلاقی، به آزمایشگاه سازه بازگردانده شد و بر روی کف صلیبی که احداث شده بود نصب گردید و پس از کالیبره در اوایل سال ۱۳۹۳ به بهرهبرداری رسید.
بدنه اصلی این دستگاه از دو قاب فولادی قوی تشکیل شده و در بین این دو قاب، عرشهای فولادی برای قرارگیری تکیهگاهها تعبیه شده است. بر روی عرشه، محلهایی جهت نصب تکیهگاهها مشخص گردیده؛ بنابراین با توجه به طول نمونهی تیر مورد آزمایش میتوان تکیهگاهها را در محل مناسب نصب نمود. در قسمت فوقانی قاب، جک هیدرولیکی قرار گرفته است که با حرکت این جک به سمت پایین، نیرو در وسط دهانهی تیر تحت آزمایش وارد میشود. کنترل عملکرد دستگاه توسط نرمافزار Lab-View انجام میگیرد. در این نرمافزار، جابهجایی جک هیدرولیکی به دو صورت دستی و اتوماتیک صورت میپذیرد. این دستگاه قابلیت نصب ۳ عدد جابهجاییسنج، ۴ عدد نیروسنج و ۶ عدد کرنشسنج خارجی را دارا میباشد که اطلاعات حاصل از آنها در حالت اتوماتیک توسط نرمافزار ثبت میگردد (شکل ۱-۷).
شکل ۱-۷: قاب با ظرفیت ۶۰۰ کیلونیوتن: الف) نمایی از تکیهگاه قابل نصب بر روی عرشه؛ ب) قاب.
ج) قاب با ظرفیت جک ۵۰ کیلونیوتن (دستگاه طاقت)
برای تیرهای با طول حداقل ۲۵۰ میلیمتر تا حداکثر ۹۵۰ میلیمتر.
به منظور انجام آزمایش مقاومت خمشی ۴ نقطهای از دستگاه تست ۵۰ کیلونیوتنی با برند Digital Tri test ELE که در سال ۱۳۸۰ در زمان ریاست جناب آقای دکتر مستوفینژاد بهعنوان رئیس دانشکده و با نظر ایشان برای آزمایشگاه خریداری و مورد استفاده قرار گرفت. در سال ۱۳۸۹ بر روی این دستگاه برای ثبت و نگهداری اطلاعات یک Data Logger با برنامه Lab-View نصب گردید که قادر به ثبت اطلاعات در هر ۰/۰۰۱ ثانیه است. این سیستم ۵ ورودی دارد که ۴ ورودی به جابهجاییسنجها با دقت ۰/۰۱ میلیمتر و کورس ۲۰ میلیمتر و دیگری به نیروسنج با دقت ۱۰ نیوتن متصل میباشد (شکل ۱-۸).

